Όταν ένα παιδί αποτυγχάνει να αναπτύξει τη γλωσσική ικανότητα στα αναμενόμενα επίπεδα για την ηλικία του, μιλάμε για Αναπτυξιακή Γλωσσική Διαταραχή, μια νευροαναπτυξιακή διαταραχή. Οι δυσκολίες αυτές δεν μπορούν να αιτιολογηθούν αλλιώς — δηλαδή δεν οφείλονται σε νευρολογικές διαταραχές, αισθητηριακές διαταραχές ή νοητικές αδυναμίες.
Στο πλαίσιο της παγκόσμιας ημέρας για την Αναπτυξιακή Γλωσσική Διαταραχή, στις 18 Οκτωβρίου, παρουσιάζουμε σύντομα κάποια βασικά στοιχεία για αυτήν.
Πώς εκδηλώνεται
Το παιδί με Αναπτυξιακή Γλωσσική Διαταραχή μπορεί να παρουσιάζει δυσκολίες έκφρασης ή/και κατανόησης, με σημαντική ανομοιογένεια από παιδί σε παιδί, αφού τα γλωσσικά επίπεδα μπορούν να είναι επηρεασμένα σε διαφορετικούς συνδυασμούς και σοβαρότητα: φωνολογία, μορφολογία, σημασιολογία, σύνταξη, πραγματολογία.
Μερικά παιδιά μπορεί να αντιμετωπίζουν και ειδικές μαθησιακές ή άλλες δυσκολίες στο πλαίσιο συννοσηρότητας — Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής με ή χωρίς Υπερκινητικότητα, Δυσλεξία, Δυσαριθμησία και άλλες.
Μια κατάσταση που συνοδεύει το άτομο δια βίου
Η Αναπτυξιακή Γλωσσική Διαταραχή είναι μια δια βίου κατάσταση, που συνοδεύει το άτομο και στην ενήλικη ζωή με διαφοροποιημένη συμπτωματολογία. Αναγνωρίζεται ως διαταραχή και περιγράφεται στα διαγνωστικά εγχειρίδια DSM-5 και ICD-10.
Διαγιγνώσκεται συνήθως μετά την ηλικία των 4 ετών — περίπου τη στιγμή που το παιδί μπαίνει στο νηπιαγωγείο — όταν γίνεται σαφές ότι έχει μείνει πίσω από τους συνομηλίκους του όσον αφορά τις αντιληπτικές και εκφραστικές γλωσσικές δεξιότητες. Ωστόσο συχνά παραμένει αδιάγνωστη από επαγγελματίες που ανήκουν στο πεδίο της εκπαίδευσης και της υγείας.
Ορισμοί που χρησιμοποιήθηκαν παλαιότερα είναι: Δυσφασία, Αναπτυξιακή Δυσφασία, Ειδική Γλωσσική Διαταραχή, Πρωτογενής Γλωσσική Διαταραχή και άλλοι.
Οι επιπτώσεις
Τα άτομα με Αναπτυξιακή Γλωσσική Διαταραχή βιώνουν ποικίλες επιπτώσεις, όπως μαθησιακές δυσκολίες που αφορούν τις δεξιότητες γραμματισμού και τα μαθηματικά. Έχουν φτωχές ακαδημαϊκές επιδόσεις που προκύπτουν από δυσκολίες σε διάφορα γνωστικά αντικείμενα, καθώς και αισθήματα αμηχανίας, άγχους και πίεσης απέναντι στην εκπαιδευτική διαδικασία.
Διακρίνεται επίσης συναισθηματική ανασφάλεια και χαμηλή αυτοεκτίμηση, καθώς και δυσκολία στις διαπροσωπικές σχέσεις — φτωχή αλληλεπίδραση με τους συνομηλίκους, εξαιτίας της δυσκολίας στην κοινωνική χρήση της γλώσσας. Παρατηρούνται ακόμη κοινωνικά προβλήματα, προβλήματα συμπεριφοράς που μπορεί να συνεχίζουν και στην ενήλικη ζωή, δυσκολίες στην επαγγελματική αποκατάσταση και κοινωνικές ανισότητες.
Τι την προκαλεί
Δεν προκαλείται από συναισθηματικές δυσκολίες, από μειωμένη έκθεση στον λόγο ή από διγλωσσία. Υπάρχουν ενδείξεις ότι ευθύνονται γενετικοί και νευροβιολογικοί παράγοντες.
Οι γενετικοί παράγοντες αφορούν γονιδιακές διαφοροποιήσεις που υπάρχουν σε οικογένειες, καθώς και γονιδιακές μεταλλάξεις, οι οποίες θέτουν ένα άτομο σε υψηλό κίνδυνο. Όσον αφορά τους νευροβιολογικούς παράγοντες, στα άτομα με Αναπτυξιακή Γλωσσική Διαταραχή εντοπίζονται διαφορές στη δομή και τη λειτουργία του εγκεφάλου, όπως και σε περιπτώσεις με άλλες νευροαναπτυξιακές διαταραχές.
Πόσο συχνή είναι
Από τη διεθνή βιβλιογραφία προκύπτει πως περίπου 7% των παιδιών προσχολικής ηλικίας παρουσιάζουν αναπτυξιακή γλωσσική διαταραχή. Αυτό αντιστοιχεί σε δύο παιδιά ανά τάξη των 30. Η συχνότητα εμφάνισής της είναι μεγαλύτερη από άλλες νευροαναπτυξιακές διαταραχές, όπως αυτή του φάσματος του αυτισμού και η δυσλεξία.
Τι μπορείτε να κάνετε
Αν αναγνωρίζετε κάποια από τα παραπάνω στο παιδί σας, η αξιολόγηση από λογοθεραπευτή δίνει καθαρή εικόνα και δεν δεσμεύει σε τίποτα. Επικοινωνήστε μαζί μας στο 693 2805156 ή στο 210 2435323.
